| |
|
SURİYE - FİLİSTİN CEPHESİ
|
|
 |
|
İngilizler 1914
yılı Aralık ayında Türk dostu saydıkları Hidiv Abbas Hilmi Paşa'yı
yönetimden uzaklaştırarak, Mısır ve Süveyş Kanalı'na tamamen
egemen oldular. Bahriye Nazırı ve 4. Ordu Komutanı Cemal Paşa'nın,
14 Ocak 1915'te 14.000 deveyle iki koldan Süveyş Kanalı'na yaptığı
harekat ( 1.Kanal Savaşı ) başarılı olamadı. 4 Şubat 1915'te Birüsseba - Gazze'ye geri dönüldü. 1916 yılında Süveyş Kanalı'nı
almak için 2. Kanal Harekatı yapılırken, Mekke Şerifi Hüseyin
İngilizlerin kışkırtmasıyla Osmanlı Devletine karşı ayaklandı.
Ayaklanmanın bastırılması için 4. Ordu'dan bir kısım birlikler
Hicaz'a gönderildi. Ordunun geri kalan kısmıysa, Gazze-Şeria-Birüsseba
hattında savunmaya çekildi. 1917 baharında İngilizler, Gazze'ye
saldırdı. 1. ve 2. Gazze Savaşları yapıldı. İngilizler Türklerin
kahramanca savunması karşısında çekilmek zorunda kaldılar. |
|
Abbas Hilmi Paşa |
Takviyelerini artırmaya başlayan İngilizlerin Filistin Cephesinde
toplanmaları üzerine, Cemal Paşa'nın uyarısıyla Yıldırım
Ordularının Irak cephesinde kullanılmasından vazgeçilerek Filistin
ve Suriye'de kullanılması kararlaştırıldı. Aynı yıl 7. Ordu
Komutanlığına atanan Mustafa Kemal Paşa, Yıldırım Ordular Komutanı
General Falkenhayn ile anlaşamadı. Harbin yönetimini tenkit eden
iki rapor yazarak 6 Ekim 1917'de komutanlıktan istifa etti. Savaş
hazırlıklarını tamamlayan İngilizler, 24 Ekim 1917'de 138.000
askerle taarruza başladılar. Birüsseba-Gazze Savaşı'nı kazandılar.
9 Kasım 1917'de Kudüs düştü. General Allenby komutasındaki İngiliz
kuvvetlerinin Mart 1918 başı ile 18 Mayıs arasındaki Telazur, 1.
ve 2. Salt - Amman taarruzları başarıyla durduruldu. 1918 yılında Falkenhayn'ın yerine Yıldırım Ordular Grubu Komutanlığı'na General
Liman von Sanders atandı. 7. Ordu Komutanlığına Mustafa Kemal Paşa
yeniden döndü. Yığınaklarını artıran ve mevcudu 460.000'e yükselen
İngiliz ordusunun 19 Eylül 1918'de Filistin'de başlattığı taarruz
hızla gelişti ve Filistin tamamen İngilizlerin eline geçti.
|

|
|
Mustafa Kemal, Yıldırım Orduları Grup Komutanı iken... |
Yıldırım Ordular
Komutanı, Halep'te savunma düzeni kurma görevini Mustafa Kemal
Paşa'ya bırakıp, Adana'ya gitti. Mustafa Kemal bir yandan
İngilizlerle, diğer yandan Arap silahlı çeteleriyle mücadele etmek
zorunda kaldı. Halep'in kuzeyinde bir savunma hattı kurup
İngilizler'i durdurmayı başardı. 31 Ekim 1918'de Mondros
Mütarekesi'nden bir gün sonra Yıldırım Ordular Grubu
Komutanlığı'na atandı.
|
|